FELjTON: Bilo jednom u Buenos Ajresu (3/9)

FUDBALSKA RAZGLEDNICA IZ ARGENTINE – 3. DEO

Prva utakmica kojoj sam prisustvovao odigrala se 24. novembra između Urakana i Boke juniors u okviru nacionalnog šampionata na stadionu „Tomas Adolfo Duko“ u naselju Park patrisios (Parque Patricios), u siromašnom južnom delu Buenos Ajresa.

Argentinski fudbalski klubovi poznati su i po svojim upečatljivim nadimcima, pa tako Urakan svoje ime, grb i nadimak Globo, odnosno Balon, duguje pioniru argentinske avijacije Horheu Njuberiju koji je sa svojim balonom El Huracán preleteo Argentinu, Brazil i Urugvaj. Urakan je osnovan 1908. godine u naselju Nueva Pompeja (Nueva Pompeya) i predstavlja šesti klub po veličini u zemlji, odmah iza Velike petorke (Cinco grandes) koju od 1937. godine čine River Plejt, Boka juniors, Independijente, Rasing i San Lorenco.

Ovaj poslednji, osnovan iste godine kad i Urakan u obližnjem naselju Almagro (Almagro), a danas stacioniran u susednom naselju Boedo (Boedo), predstavlja najvećeg, istorijskog takmaca klubu sa „Duka“, a njihov okršaj, verovatno najveći komšijski derbi na svetu, naziva se Klasiko portenjo (Clásico porteño). Ovaj stari, tradicionalni gradski derbi, nazvan po reči portenjo (porteño), kojom se označavaju stanovnici grada Buenos Ajresa, ujedno je i treći najveći derbi u Argentini nakon Superklasika (Superclásico) između River Plejta i Boke juniors i derbija Aveljanede (Clásico de Avellaneda) između Independijentea i Rasinga. Osim toga, ova dva rivala se nalaze na listi argentinskih klubova sa najvećim brojem članova, pa je tako San Lorenco zauzeo petu poziciju sa gotovo 90.000 registrovanih članova, dok se Urakan nalazi na 12. mestu sa više od 50.000 članova.

Iako je reč o starom rivalstvu, koje je kroz istoriju bilo veoma brutalno i odnosilo čak i ljudske živote u sukobima najvatrenijih navijača, takozvanih barra brava, nema sumnje da je, statistički gledano, San Lorenco daleko veći i uspešniji klub od Balona – i po broju pobeda u međusobnim duelima, i po broju osvojenih trofeja i po tome što je klub iz Boeda jednom bio i šampion Južne Amerike (2014).

PRVI PUT MEĐU ĐUBRETARIMA

Stadion „Tomas Adolfo Duko“, Koloseum južnog Buenos Ajresa, poznat i kao Palata (El Palacio) zbog svoje monumentalne arhitekture, koji takođe neodoljivo podseća na stadion Fjorentine „Artemio Franki“ u Firenci, izgrađen je na području nekadašnje gradske deponije i spalionice otpada (la quema), pa se otuda navijači Urakana nazivaju Spaljivači ili Đubretari (Los Quemeros). Prva utakmica na njemu odigrana je u septembru 1947. godine između, zanimljivo, istih protivnika iz novembra 2024. godine – domaćina Urakana i Boke juniors.

Dogovor sa lokalnim vodičem bio je da se naša grupa, sačinjena od ljubitelja fudbala sa svih strana, od Australije do Kanade, sastane u parku u neposrednoj blizini stadiona kako bismo odatle zajedno otišli do mesta gde će biti priređena jedinstvena fešta u režiji najstrastvenijih navijača Urakana. U argentinskoj navijačkoj kulturi, taj događaj se naziva la previa i predstavlja jednu vrstu euforičnog zagrevanja atmosfere oko stadiona nekoliko sati pred početak meča. To je vreme kada se navijačka strast podiže do usijanja i kada se pokazuje bezuslovna lojalnost klubu.

Na putu do tamo, video sam „reku“ crveno-belih autobusa prepunih navijača koji su na otvorenim vratima u pokretu palili baklje, mahali zastavama, pevali, skandirali, i to sve uz dobro poznati ritam truba i bubnjeva, bez kojih se ne može zamisliti južnoamerički navijački pejzaž. Prvi utisak o fudbalskoj Argentini bio je zaista neverovatan. Takvu energiju i strast prema fudbalu do tog momenta nisam doživeo, niti su ovakve scene nešto što se može videti kod nas.

Kada smo stigli do centralnog mesta okupljanja, la previa je već uveliko bila u toku. Na okupiranoj raskrsnici i u prostranoj ulici koja vodi ka stadionu ustalasalo se crveno-belo more ljudi koji su pevali, skakali i u zanosu klicali Urakanu i Argentini. Sa svih strana dopirao je miris uličnog roštilja, u Argentini poznatog kao asado, dok navijači konzumiraju nadaleko poznati koktel ferneta i koka-kole, koji se ispija uglavnom zajednički, iz velikih plastičnih flaša od dva litra sa odsečenim vrhom (poznate kao viajero).

Tako zagrejani, ka Palati su se, rame uz rame, kretali ljudi svih generacija – đaci, studenti, zaposleni i nezaposleni, majke i očevi sa decom u naručju, bake i deke sa unucima. Naravno, svi su u dresovima voljenog kluba, jer je dres (camiseta) ne samo nezaobilazni deo navijačke kulture, već i sastavni deo svakodnevnih odevnih kombinacija Argentinaca. Tako je na ulicama Buenos Ajresa sasvim normalno i uobičajeno videti ljude i decu kako šetaju u dresovima svojih omiljenih klubova ili reprezentacije.

Iako stadion nije bio ispunjen do poslednjeg mesta, atmosfera je bila fantastična, prava južnoamerička, sa vatrometom, konfetama i velikim crveno-belim trakama preko celih tribina. Za razliku od vatrene atmosfere na stadionu i oko njega, koja se mora doživeti lično da bi se do kraja razumela, kvalitet klupskog fudbala u Argentini je već nekoliko godina u opadanju i ne može da parira evropskom. Utakmica nije obilovala značajnijim prilikama i završena je najnepopularnijim rezultatom 0:0. Ako ništa drugo, bila je zaista jedinstvena privilegija videti uživo na terenu velikog majstora fudbala Edinsona El Matador Kavanija u dresu Boke.

U narednom delu sledi priča o utakmici Argentinos juniors – Barakas sentral i Maradoninom kraju.