Vrhovni sud SAD razmatra da li su zabrane transrodnih sportistkinja ustavne

Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država razmatra danas ustavnost zakona saveznih država koji zabranjuju transrodnim devojkama i ženama učešće u školskim sportskim ekipama, u predmetima koji dolaze iz Ajdaha i Zapadne Virdžinije.

Niži sudovi su presudili u korist transrodnih sportistkinja koje su osporile ove zabrane, ali se očekuje da konzervativna većina u Vrhovnom sudu zauzme drugačiji stav. U protekloj godini Sud je već podržao zabrane zdravstvene nege za transrodnu omladinu i dozvolio sprovođenje više ograničenja koja se odnose na transrodne osobe.

Slučajevi se razmatraju u trenutku pojačanog političkog pritiska na transrodne Amerikance, u okviru politike predsednika Donalda Trampa, koja uključuje zabranu služenja transrodnih osoba u vojsci i stav da je pol nepromenljiv i određen pri rođenju.

Ajdaho i Zapadna Virdžinija bile su među prvim od više od dvadeset saveznih država sa republikanskom većinom koje su usvojile zabrane nastupa transrodnih sportistkinja u ženskim školskim ekipama. Države tvrde da su mere neophodne radi očuvanja fer konkurencije u ženskom sportu, dok tužioci ističu da se radi o polnoj diskriminaciji.

U slučaju iz Ajdaha, Lindži Hekoks (25) tužila je državu nakon donošenja prve takve zabrane u SAD, tražeći mogućnost da konkuriše za univerzitetske atletske timove. U Zapadnoj Virdžiniji, slučaj se odnosi na Beki Pejper-Džekson (15), srednjoškolku koja se javno identifikuje kao devojčica od osme godine i jedina je transrodna osoba koja je pokušala da se takmiči u ženskom sportu u toj državi.

Vrhovni sud razmatra da li zabrane krše Ustav SAD ili savezni zakon Title, koji zabranjuje polnu diskriminaciju u obrazovanju. Sud je 2020. godine presudio da savezni zakon o građanskim pravima štiti LGBTQ osobe od diskriminacije na radnom mestu, ali je prošle godine odbio da isto tumačenje primeni na zabrane zdravstvene nege za transrodne maloletnike.

Poznate sportistkinje zauzele su suprotstavljene stavove, teniserka Martina Navratilova i nekoliko bivših olimpijki podržale su državne zabrane, dok je fudbalerka Megan Rapino, kao i košarkašice Sju Bird i Breana Stjuart, stale uz transrodne sportistkinje.

Iako je broj transrodnih sportista mali, tema ima snažan društveni ođek. Prema istraživanju AP–NORC centra iz oktobra 2025. godine, oko 60 odsto Amerikanaca podržava ograničenje prema kojem bi deca i tinejdžeri mogli da se takmiče samo u skladu sa polom dodeljenim pri rođenju.

Odluka Vrhovnog suda očekuje se do početka leta.